Resmi Gazete Tarihi: 29.12.2012 Resmi Gazete Sayısı: 28512
İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARININ GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ
HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
Amaç
MADDE 1 – (1) Bu
Yönetmeliğin amacı; iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde görevli iş güvenliği
uzmanlarının nitelikleri, eğitimleri ve belgelendirilmeleri, görev, yetki ve
sorumlulukları ile çalışma usul ve esaslarını düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2 – (1) Bu
Yönetmelik, 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında yer alan işyerleri ile eğitim
kurumlarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3 – (1) Bu
Yönetmelik; 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 3
üncü ve 30 uncu, 9/1/1985
tarihli ve 3146 sayılı Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri
Hakkında Kanunun 2 ve 12 nci maddelerine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4(2) – (1) Bu Yönetmelikte geçen:
a) Bakanlık: Çalışma ve Sosyal
Güvenlik Bakanlığını,
b) Eğiticilerin eğitimi belgesi:
En az kırk saatlik eğitim sonunda kamu kurum ve kuruluşları, üniversiteler veya
8/2/2007 tarihli ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları
Kanununa göre yetkilendirilen kurumlar tarafından tek bir program sonucunda
verilen eğiticilerin eğitimi belgesini,
c) Eğitim
kurumu: İş güvenliği uzmanlarının ve diğer sağlık personelinin
eğitimlerini vermek üzere Bakanlıkça yetkilendirilen kamu kurum ve kuruluşları,
üniversiteler ve 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa göre
faaliyet gösteren şirketler tarafından kurulan müesseseleri,
ç) Eğitim programı: Uzaktan, yüz
yüze ve uygulamalı eğitim derslerinin tarih ve saatleri, asil ve yedek
eğiticileri, katılımcıları ile eğitim mekânı gibi unsurlardan ve bu unsurlara
ilişkin her türlü bilgi ve belgeden oluşan programı,
d) Genel Müdürlük: İş Sağlığı ve
Güvenliği Genel Müdürlüğünü,
e) İSG-KATİP:
İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri ile ilgili iş ve işlemlerin Genel Müdürlükçe
kayıt, takip ve izlenmesi amacıyla kullanılan İş Sağlığı ve Güvenliği Kayıt,
Takip ve İzleme Programını,
f) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) İş güvenliği
uzmanı: İş sağlığı ve güvenliği alanında görev yapmak
üzere Bakanlıkça yetkilendirilmiş, iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip,
Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında çalışma hayatını denetleyen müfettişler ile
mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik
elemanı,
g) (Ek:RG-11/10/2013-28792)(2) Kanun: 20/6/2012 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı
ve Güvenliği Kanununu,
ğ) (Ek:RG-11/10/2013-28792)(2) Komisyon: Bakan
veya Bakanlık Müsteşarı tarafından belirlenecek bir yetkilinin başkanlığında İş
Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü ve İş Teftiş Kurulu Başkanlığından
seçilecek üyeler ile gerek görüldüğünde üniversitelerin tıp, hukuk, eğitim,
mühendislik ve iletişim fakültelerinden seçilecek öğretim üyelerinden oluşan
Komisyonu,
h)(2) Sorumlu müdür: İşyeri hekimliği ve iş güvenliği
uzmanlığı eğitici belgesine sahip olan, tam süreli istihdam edilen ve eğitim
kurumlarının iş ve işlemlerinden Bakanlığa karşı sorumlu olan kişiyi,
ı)(2) Teknik eleman: Teknik öğretmenler, (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792)
fizikçi, kimyager veya biyolog unvanına sahip olanlar ile
üniversitelerin meslek yüksekokullarının iş sağlığı ve güvenliği programı
mezunlarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
İşverenin Yükümlülükleri
İş güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü
MADDE 5(3) – (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak iş sağlığı
ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;
a) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Çalışanları arasından
4 üncü maddenin birinci fıkrasının (f) bendindeki niteliklere sahip çalışanı,
işyerinin tehlike sınıfı ve çalışan sayısını dikkate alarak iş güvenliği uzmanı
olarak görevlendirir. Çalışanları arasında belirlenen niteliklere sahip
personel bulunmaması hâlinde, bu yükümlülüğünü ortak sağlık ve güvenlik
birimlerinden veya yetkilendirilmiş toplum sağlığı merkezlerinden hizmet alarak
yerine getirebilir.
b)(3) Bu Yönetmelikte
belirtilen niteliklere ve gerekli belgeye sahip olması halinde, çalışan sayısı
ve tehlike sınıfını dikkate alarak kendi işyerinde, iş güvenliği uzmanlığı
görevini üstlenebilir.
(2) İşveren, görevlendirdiği kişi
veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşların görevlerini yerine getirmeleri
amacıyla araç, gereç, mekân ve zaman gibi gerekli bütün ihtiyaçlarını karşılar.
(3) İşveren, işyerinde sağlık ve
güvenlik hizmetlerini yürütenler arasında işbirliği ve koordinasyonu sağlar.
(4) İşveren, görevlendirdiği kişi
veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile
ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine
getirir.
(5) İşveren, yerine getirilmeyen
hususlar varsa gerekçesi ile birlikte talepte bulunan kişiye yazılı olarak
bildirir ve bu yazışmaların işyerinde düzenli olarak arşivlenmesini sağlar.
(6) İşveren, çalışanların sağlık
ve güvenliğini etkilediği bilinen veya etkilemesi muhtemel konular hakkında;
görevlendirdiği kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşları, başka
işyerlerinden çalışmak üzere kendi işyerine gelen çalışanları ve bu çalışanların
işverenlerini bilgilendirir.
(7) İşverenin; iş sağlığı ve
güvenliği konusunda uzman görevlendirmesi veya hizmet satın alması işverenin
sorumluluklarını etkilemez.
(8) İşveren, iş sağlığı ve
güvenliği hizmetleri ile ilgili maliyeti çalışanlara yansıtamaz.
(9) İşveren, 11 inci maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen durumlarda, ilgili yargı sürecini takip eder ve
sonucunu Genel Müdürlüğe bildirir.
İşyeri sağlık ve güvenlik birimi kurma yükümlüğü
MADDE 6 – (1)
İşyeri hekimi ve iş güvenliği uzmanının tam süreli görevlendirilmesi gereken
durumlarda; işveren, işyeri sağlık ve güvenlik birimi kurar. Bu durumda,
çalışanların tabi olduğu kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen
haftalık çalışma süresi dikkate alınır.
(2) İşveren ayrıca tam süreli iş
güvenliği uzmanı görevlendirme yükümlülüğü olmasa dahi; işyerinde görev yapacak
olan iş güvenliği uzmanına İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliğinde
belirlenen kriterlere uygun bir yer göstermek zorundadır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
İş Güvenliği Uzmanlarının Nitelikleri, Görev, Yetki ve
Yükümlülükleri ile
Çalışma Usûl ve Esasları
İş güvenliği uzmanlarının nitelikleri ve görevlendirilmeleri
MADDE 7 – (1)
İşverence iş güvenliği uzmanı olarak görevlendirilecekler, bu Yönetmeliğe göre
geçerli iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olmak zorundadır.
(2) İş güvenliği uzmanlarından;
(C) sınıfı belgeye sahip olanlar az tehlikeli sınıfta, (B) sınıfı belgeye sahip
olanlar az tehlikeli ve tehlikeli sınıflarda, (A) sınıfı belgeye sahip olanlar
ise bütün tehlike sınıflarında yer alan işyerlerinde çalışabilirler.
(3) Birden fazla iş güvenliği
uzmanının görevlendirilmesinin gerektiği işyerlerinde, sadece tam süreli olarak
görevlendirilen iş güvenliği uzmanının, işyerinin tehlike sınıfına uygun
belgeye sahip olması yeterlidir.
(4) İş güvenliği uzmanlarının
görevlendirilmesinde, bu Yönetmeliğe göre hesaplanan çalışma süreleri bölünerek
birden fazla iş güvenliği uzmanına verilemez. Ancak vardiyalı çalışma yapılan
işyerlerinde işveren tarafından vardiyalara uygun şekilde görevlendirme
yapılır.
İş güvenliği uzmanlığı belgesi
MADDE 8 – (1) (Değişik:RG-11/10/2013-28792)
İş güvenliği
uzmanlığı belgesinin sınıfları aşağıda belirtilmiştir:
a) (A) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (B) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını iş
güvenliği uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (A) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
sınavında başarılı olanlara,
2) Mühendislik
veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlardan; iş
sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği programında doktora yapmış olanlara,
3) Genel Müdürlük veya
bağlı birimlerinde en az on yıl görev yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi
veren fakülte mezunları ile teknik elemanlara,
4) İş sağlığı ve
güvenliği alanında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış
mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş müfettişlerine,
5) Genel Müdürlük
ve bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl fiilen görev
yapmış mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik
elemanı olan iş sağlığı ve güvenliği uzmanlarına,
EK-1’deki örneğine
uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
b) (B) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesiyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını iş güvenliği
uzmanlığı sözleşmesi ile belgeleyen ve (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı sınavında
başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları
ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve
güvenliği veya iş güvenliği programında yüksek lisans yapmış mühendislik veya
mimarlık eğitimi veren fakültelerin mezunları ile teknik elemanlardan (B)
sınıfı iş güvenliği uzmanlığı için yapılacak sınavda başarılı olanlara,
3) İş sağlığı ve
güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç, Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı
süresi dahil en az on yıl görev yapan müfettişlerden
(B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (B) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı sınavında başarılı olanlara,
EK-1’deki örneğine
uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
c) (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesi;
1) (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı eğitimine katılarak yapılacak (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı sınavında başarılı olan mühendislik veya mimarlık eğitimi veren
fakültelerin mezunları ile teknik elemanlara,
2) İş sağlığı ve
güvenliği alanında teftiş yapan mühendis, mimar veya teknik eleman olan iş
müfettişleri hariç Bakanlık ve ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı
süresi dâhil en az on yıl görev yapan müfettişlerden (C) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitimine katılanlara,
EK-1’deki örneğine
uygun olarak Genel Müdürlükçe verilir.
(2) Birinci fıkranın (a) bendinin
(Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792)
(3) ve (4) numaralı alt bentlerinde sayılanlar, (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı sınavına doğrudan katılabilirler. Bakanlıkta geçen çalışma
süreleri fiilen iş güvenliği uzmanlığı sözleşmesi süresinden sayılır ve bu
durumda olanlar Bakanlıktaki görevlerinden ayrıldıkları takdirde hak ettiği
belgenin sınavına doğrudan katılabilir.
İş güvenliği uzmanlarının görevleri
MADDE 9 – (1) İş
güvenliği uzmanları, aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür:
a) Rehberlik;
1) İşyerinde
yapılan çalışmalar ve yapılacak değişikliklerle ilgili olarak tasarım, makine
ve diğer teçhizatın durumu, bakımı, seçimi ve kullanılan maddeler de dâhil
olmak üzere işin planlanması, organizasyonu ve uygulanması, kişisel koruyucu
donanımların seçimi, temini, kullanımı, bakımı, muhafazası ve test edilmesi
konularının, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına ve genel iş güvenliği
kurallarına uygun olarak sürdürülmesini sağlamak için işverene önerilerde
bulunmak.
2) İş sağlığı ve güvenliğiyle
ilgili alınması gereken tedbirleri işverene yazılı olarak bildirmek.
3) İşyerinde meydana gelen iş
kazası ve meslek hastalıklarının nedenlerinin araştırılması ve tekrarlanmaması
için alınacak önlemler konusunda çalışmalar yaparak işverene önerilerde
bulunmak.
4) İşyerinde meydana gelen ancak
ölüm ya da yaralanmaya neden olmayan, ancak çalışana, ekipmana
veya işyerine zarar verme potansiyeli olan olayların nedenlerinin araştırılması
konusunda çalışma yapmak ve işverene önerilerde bulunmak.
b) Risk değerlendirmesi;
1) İş sağlığı ve güvenliği
yönünden risk değerlendirmesi yapılmasıyla ilgili çalışmalara ve uygulanmasına
katılmak, risk değerlendirmesi sonucunda alınması gereken sağlık ve güvenlik
önlemleri konusunda işverene önerilerde bulunmak ve takibini yapmak.
c) Çalışma ortamı gözetimi;
1) Çalışma ortamının gözetiminin
yapılması, işyerinde iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı gereği yapılması gereken
periyodik bakım, kontrol ve ölçümleri planlamak ve uygulamalarını kontrol
etmek.
2) İşyerinde
kaza, yangın veya patlamaların önlenmesi için yapılan çalışmalara katılmak, bu
konuda işverene önerilerde bulunmak, uygulamaları takip etmek; doğal afet,
kaza, yangın veya patlama gibi durumlar için acil durum planlarının
hazırlanması çalışmalarına katılmak, bu konuyla ilgili periyodik eğitimlerin ve
tatbikatların yapılmasını ve acil durum planı doğrultusunda hareket edilmesini
izlemek ve kontrol etmek.
ç) Eğitim, bilgilendirme ve
kayıt;
1) Çalışanların iş sağlığı ve
güvenliği eğitimlerinin ilgili mevzuata uygun olarak planlanması konusunda çalışma
yaparak işverenin onayına sunmak ve uygulamalarını yapmak veya kontrol etmek.
2) Çalışma ortamıyla ilgili iş
sağlığı ve güvenliği çalışmaları ve çalışma ortamı gözetim sonuçlarının
kaydedildiği yıllık değerlendirme raporunu işyeri hekimi ile işbirliği halinde
EK-2’deki örneğine uygun olarak hazırlamak.
3) Çalışanlara yönelik
bilgilendirme faaliyetlerini düzenleyerek işverenin onayına sunmak ve
uygulamasını kontrol etmek.
4) Gerekli yerlerde kullanılmak
amacıyla iş sağlığı ve güvenliği talimatları ile çalışma izin prosedürlerini hazırlayarak işverenin onayına sunmak ve
uygulamasını kontrol etmek.
5) (Ek:RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça
belirlenecek iş sağlığı ve güvenliğini ilgilendiren konularla ilgili bilgileri,
İSG KATİP’e bildirmek.
d) İlgili birimlerle işbirliği;
1) İşyeri hekimiyle birlikte iş
kazaları ve meslek hastalıklarıyla ilgili değerlendirme yapmak, tehlikeli
olayın tekrarlanmaması için inceleme ve araştırma yaparak gerekli önleyici
faaliyet planlarını hazırlamak ve uygulamaların takibini yapmak.
2) Bir sonraki yılda
gerçekleştirilecek iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili faaliyetlerin yer aldığı
yıllık çalışma planını işyeri hekimiyle birlikte hazırlamak.
3) Bulunması halinde üyesi olduğu
iş sağlığı ve güvenliği kuruluyla işbirliği içinde çalışmak,
4) Çalışan temsilcisi ve destek
elemanlarının çalışmalarına destek sağlamak ve bu kişilerle işbirliği yapmak.
İş güvenliği uzmanlarının yetkileri
MADDE 10 – (1) İş
güvenliği uzmanının yetkileri aşağıda belirtilmiştir:
a) İşverene yazılı olarak bildirilen
iş sağlığı ve güvenliğiyle ilgili alınması gereken tedbirlerden hayati tehlike
arz edenlerin, iş güvenliği uzmanı tarafından belirlenecek makul bir süre
içinde işveren tarafından yerine getirilmemesi hâlinde, bu hususu işyerinin
bağlı bulunduğu çalışma ve iş kurumu il müdürlüğüne bildirmek.
b) İşyerinde belirlediği hayati
tehlikenin ciddi ve önlenemez olması ve bu hususun acil müdahale gerektirmesi
halinde işin durdurulması için işverene başvurmak.
c) Görevi gereği işyerinin bütün
bölümlerinde iş sağlığı ve güvenliği konusunda inceleme ve araştırma yapmak,
gerekli bilgi ve belgelere ulaşmak ve çalışanlarla görüşmek.
ç) Görevinin gerektirdiği
konularda işverenin bilgisi dâhilinde ilgili kurum ve kuruluşlarla işyerinin iç
düzenlemelerine uygun olarak işbirliği yapmak.
(2) Tam süreli iş sözleşmesi ile
görevlendirilen iş güvenliği uzmanları, çalıştıkları işyeri ile ilgili mesleki
gelişmelerini sağlamaya yönelik eğitim, seminer ve panel gibi organizasyonlara
katılma hakkına sahiptir. Bu gibi organizasyonlarda geçen sürelerden bir yıl
içerisinde toplam beş iş günü kadarı çalışma süresinden sayılır ve bu süreler
sebebiyle iş güvenliği uzmanının ücretinden herhangi bir kesinti yapılamaz.
İş güvenliği uzmanlarının yükümlülükleri
MADDE 11 – (1) İş
güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yaparken, işin
normal akışını mümkün olduğu kadar aksatmamak ve verimli bir çalışma ortamının
sağlanmasına katkıda bulunmak, işverenin ve işyerinin meslek sırları, ekonomik
ve ticari durumları ile ilgili bilgileri gizli tutmakla yükümlüdürler.
(2) İş güvenliği uzmanları, iş
sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı,
hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.
(3) Çalışanın ölümü veya
maluliyetiyle sonuçlanacak şekilde vücut bütünlüğünün bozulmasına neden olan iş
kazası veya meslek hastalığının meydana gelmesinde ihmali tespit edilen iş
güvenliği uzmanının yetki belgesinin geçerliliği altı ay süreyle askıya alınır.
Bu konudaki ihmalin tespitinde kesinleşmiş yargı kararı, malullüğün belirlenmesinde
ise 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 25 inci
maddesindeki kriterler esas alınır.
(4) İş güvenliği uzmanı,
görevlendirildiği işyerinde yapılan çalışmalara ilişkin tespit ve tavsiyeleri
ile 9 uncu maddede belirtilen hususlara ait faaliyetlerini, işyeri hekimi ile
birlikte yapılan çalışmaları ve gerekli gördüğü diğer hususları onaylı deftere
yazar.
İş güvenliği uzmanlarının çalışma süreleri
MADDE 12 – (1) İş
güvenliği uzmanları, bu Yönetmelikte belirtilen görevlerini yerine getirmek
için aşağıda belirtilen sürelerde görev yaparlar:
a) 10’dan az çalışanı olan ve az
tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde çalışan başına yılda en az 60 dakika.
b) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Diğer
işyerlerinden;
1) Az tehlikeli
sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 6 dakika.
2) Tehlikeli
sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 8 dakika.
3) Çok tehlikeli
sınıfta yer alanlarda, çalışan başına ayda en az 12 dakika.
(2) Az tehlikeli sınıfta yer alan
(Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792)
2000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 2000
çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir.
Çalışan sayısının (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 2000 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde
bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş
güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(3) Tehlikeli sınıfta yer alan (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792)
1500 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 1500
çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir.
Çalışan sayısının (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 1500 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde
bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş
güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(4) Çok tehlikeli sınıfta yer
alan (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792)
1000 ve daha fazla çalışanı olan işyerlerinde her (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 1000
çalışan için tam gün çalışacak en az bir iş güvenliği uzmanı görevlendirilir.
Çalışan sayısının (Değişik ibare:RG-11/10/2013-28792) 1000 sayısının tam
katlarından fazla olması durumunda geriye kalan çalışan sayısı göz önünde
bulundurularak birinci fıkrada belirtilen kriterlere uygun yeteri kadar iş
güvenliği uzmanı ek olarak görevlendirilir.
(5) İş güvenliği uzmanları
sözleşmede belirtilen süre kadar işyerinde hizmet sunar. (Değişik ikinci cümle: RG-11/10/2013-28792) Birden
fazla işyeri ile kısmi süreli iş sözleşmesi yapıldığı takdirde bu işyerleri
arasında yolda geçen süreler haftalık kanuni çalışma süresinden sayılmaz.
İş güvenliği uzmanlarının belgelendirilmesi
MADDE 13 – (1) İş
güvenliği uzmanlığı belgesi almak isteyen ve sınavda başarılı olan adayların
belgelendirme başvurularının değerlendirilmesi amacıyla, her aday için açılacak
dosyanın elektronik ortamda veya yazılı olarak eğitim kurumları tarafından,
eğitim programlarına katılmadan doğrudan sınava girecek olan adayların ise bu
Yönetmeliğin ilgili maddelerinde belirtilen nitelikleri haiz olduklarını
gösteren belgelerin şahsen veya posta yoluyla Genel Müdürlüğe ibraz edilmesi
gerekmektedir.
(2) Bu madde uyarınca ibraz
edilmesi gereken belgelerin aslı ile birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde
Genel Müdürlükçe tasdiki yapılır.
(3) Eğitim kurumlarınca ibraz
edilen belgelerin doğruluğundan eğitim kurumları, şahsen ibraz edilmesi gereken
belgelerin doğruluğundan ise şahıslar sorumludur.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Eğitim Kurumlarına İlişkin Hükümler
Eğitim kurumu başvuru işlemleri
MADDE 14 – (1)
Eğitim kurumu yetki belgesi almak amacıyla, Genel Müdürlüğe bir dilekçe ve
aşağıda belirtilen ekleri ile başvurulur:
a) Ticari şirketler için tescil
edildiğini gösteren Ticaret Sicil Gazetesi.
b) Şirket adına imza yetkisi
olanları gösteren imza sirküleri.
c) Eğitim kurumunun sorumlu
müdürünün eğitici belgesi ile;
1) Ticari şirketler için tam
süreli iş sözleşmesi ve kabul şerhli görevlendirme yazısı,
2) Kamu kurum ve kuruluşları ve
üniversiteler için tam süreli görevlendirme yazısı,
3) Şirket ortağı olanlar, sorumlu
müdür olarak da görev yapacaklar ise bu görevi yapacaklarına dair taahhütname.
ç) Tam süreli olarak
görevlendirilen eğiticilerin iş sözleşmeleri ve eğitici belgeleri.
d) Faaliyet gösterilecek yere ait
yapı kullanma izni belgesi.
e) Faaliyet gösterilecek yere ait
kira sözleşmesi veya tapu senedi veya intifa hakkı belgesi.
f) Faaliyet gösterilecek yere ait
olan ve yetkili makamlarca verilen numarataj veya
adres tespit belgesi.
g) Faaliyet gösterilecek yere ait
olan ve bu Yönetmelikte belirtilen bütün bölümlerin yer aldığı 1/50 ölçekli
plan.
ğ) Tapu kütüğünde mesken olarak
kayıtlı bir gayrimenkulde eğitim kurumunun faaliyet gösterebileceğine dair kat
malikleri kurulunun oybirliğiyle aldığı karar örneği.
h) İlgili mevzuata göre faaliyet
gösterilecek yerde yangına karşı gerekli tedbirlerin alındığına ve bu yerde
eğitim kurumu açılmasında sakınca olmadığına dair yetkili merciler tarafından
verilen belge.
(2) Kamu kurum ve kuruluşları
için, yalnızca birinci fıkranın (c) bendinin (2) numaralı alt bendiyle (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792)
(ç), (g) ve (h) bentlerinde belirtilen belgeler istenir. Ancak eğitim
verilecek mekân kamu kurumuna ait değilse (a) ve (b) bentleri hariç diğer
bentlerde belirtilen belgeler istenir.
(3) Üniversitelerin eğitim kurumu
olarak yetkilendirilme taleplerinde başvuru rektörlükçe yapılır.
(4) Bu madde uyarınca istenen
belgelerin aslı ile birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde, Genel
Müdürlükçe tasdik edilir.
Eğitim kurumu yeri ve yerleşim planında aranacak şartlar
MADDE 15 – (1)
Eğitim kurumunun yer alacağı binada; meyhane, kahvehane, kıraathane, bar,
elektronik oyun merkezleri gibi umuma açık yerler ile açık alkollü içki satılan
yerler bulunamaz.
(2) Eğitim kurumlarının bütün
birimlerinin;
a) Aynı binanın birbirine bitişik
daire veya katlarında veya bitişik binaların birbirine bağlantılı aynı
katlarında,
b) Kuruma ait olan bir arsa
içinde ve birbirine uzaklığı en fazla 100 metre olan müstakil binalarda,
olması gerekir.
(3) Genel Müdürlükten izin
alınmadan, onaylanmış yerleşim planlarında herhangi bir değişiklik yapılamaz ve
yerleşim planında belirtilen bölümler, amaçları dışında kullanılamaz.
(4) Eğitim kurumlarınca,
EK-3’teki örneğine uygun, kurum unvanına göre hazırlanan ve en/boy oranı 2/3
olan tabela asılır. Aynı binada, Genel Müdürlükçe yetkilendirilen birden fazla
kurum bulunması durumunda, kullanılacak tabela için Genel Müdürlük onayı
alınması şartıyla, tüm unvanları gösteren tek bir tabela kullanılabilir.
Derslik ve diğer bölümlerde aranan şartlar
MADDE 16 – (1)
Dersliklerde bulunması gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Dersliklerde 25’ten fazla
kursiyer bulunamaz.
b) Dersliklerde kursiyer başına
en az 10 metreküp hava hacmi bulunur ve derslikler ile diğer bölümlerin tavan
yükseklikleri 2,40 metreden az olamaz. 4 metre üzerinde olan yükseklikler hacim
hesabında dikkate alınmaz.
c) (Değişik birinci cümle: RG-11/10/2013-28792) Derslik
pencerelerinin; doğal havalandırmaya müsaade edecek şekilde binanın dış
cephesinde olması, pencere alanının bulunduğu bölümün taban alanının %10’undan
az olmaması ve yerden yüksekliğinin 90 santimetreden fazla olmaması gerekir.
Binanın dış cephesinin tamamen veya kısmen camla kaplı olması durumunda uygun
ısıtma ve havalandırma sistemi şartı aranır.
ç) Derslik kapılarının genişliği
80 santimetreden az olamaz ve kapı kasasının içten içe ölçülmesiyle belirlenir.
Derslik kapıları dışa doğru açılmalı ve çift taraflı derslik bulunan
koridorlarda karşılıklı açılmamalıdır.
(2) Diğer bölümlerde bulunması
gereken şartlar aşağıda belirtilmiştir:
a) Sorumlu müdür odası, en az 10
metrekare.
b) Eğitici odası tek derslik için
en az 15 metrekare, birden fazla dersliğin olması durumunda ise en az 25
metrekare.
c) Büro hizmetleri, arşiv ve
dosya odası, en az 15 metrekare; ayrı ayrı olmaları hâlinde toplamı en az 20
metrekare.
ç) Her derslik için erkek ve
kadın ayrı olmak üzere en az birer tuvalet ve lavabo.
(3) Dinlenme yeri, kurum içinde
bağımsız bir bölüm hâlinde veya ayrı ayrı bölümlerden meydana gelebilir ve tek
derslik için en az 20 metrekare, birden fazla dersliğin olması durumunda ise en
az 35 metrekare olur. Alan hesabında yönetim ve eğitime ayrılan diğer bölümler
ile balkon ve koridorlar dikkate alınmaz.
(4) Eğitimlerde günün
teknolojisine uygun araç ve gereçler kullanılır.
(5) Bölümlerin, alan (metrekare)
veya hacim (metreküp) ölçümü sonucu çıkan küsuratlı rakamlar ile kontenjanlar
belirlenirken 0,5 ve daha büyük çıkan küsuratlı rakamlar bir üst tam sayıya
yükseltilir.
Aydınlatma, gürültü ve termal konfor şartları
MADDE 17 – (1)
Eğitim kurumlarının bölümlerinde yeterli aydınlatma ve termal konfor şartları sağlanır,
gürültüye karşı gerekli önlemler alınır. Genel Müdürlükçe gerekli görülmesi
halinde, durumun tespitine yönelik ölçümlerin yaptırılması istenebilir.
Eğitim kurumlarının eğitici kadrosu
MADDE 18 – (Değişik:RG-11/10/2013-28792)
(1) Eğitim kurumları,
a) İş güvenliği
uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitimi için bu Yönetmelikte belirtilen
eğitici belgesine sahip olan en az dört eğiticiyle tam süreli iş sözleşmesi
yapar. Bu eğiticilerden en az biri mühendis olmak zorunda olup en fazla ikisi
aynı meslek dalından olabilir.
b) İşyeri
hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitimi için bu
Yönetmelikte belirtilen eğitici belgesine sahip olan biri işyeri hekimi olmak
üzere ikisi hekim, ikisi mühendis ve kalan ikisi farklı meslek dalından olmak
üzere en az altı eğiticiyle tam süreli iş sözleşmesi yapar.
(2) Bakanlık ve
Sağlık Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşları;
a) İş güvenliği
uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitimi için bu Yönetmelikte belirtilen
eğitici belgesine sahip olan en az iki eğiticiyi tam süreli ve en az iki
eğiticiyi de kısmi süreli görevlendirir. Bu eğiticilerden en az biri mühendis
olmak zorunda olup en fazla ikisi aynı meslek dalından olabilir.
b) İşyeri
hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitimi için bu
Yönetmelikte belirtilen eğitici belgesine sahip olan biri işyeri hekimi, biri
mühendis ve kalan ikisi farklı meslek dalından olmak üzere en az dört eğiticiyi
tam süreli ve en az iki eğiticiyi de kısmi süreli görevlendirir.
Eğitim kurumlarının yetkilendirilmesi
MADDE 19 – (1)
Eğitim kurumları tarafından hazırlanan başvuru dosyası Genel Müdürlükçe
incelenir, posta yoluyla yapılan başvurularda eksiklikler yazılı olarak, şahsen
yapılan müracaatlarda ise derhal bildirilir. Dosya üzerinde incelemesi
tamamlanan başvurular için yerinde inceleme yapılır. İnceleme işlemlerinde
tespit edilen eksikliklerin giderilmesi için her defasında otuz günden fazla
olmamak üzere en fazla iki defa süre verilir. Belirlenen sürelerde eksiklikler
giderilmez ise dosya iade edilir ve iade tarihinden itibaren bir yıl boyunca
yapılan başvurular, bir yılın tamamlanmasına kadar askıya alınır. Dosya
üzerinde ve yerinde incelemeleri tamamlanan başvuruların, bu Yönetmelikte
belirtilen şartları taşımaları halinde, dosyasında belirtilen adres ve unvana
münhasıran, en geç on gün içinde Genel Müdürlükçe EK-4’teki örneğine uygun
yetki belgesi düzenlenir. Başka bir adreste şube açılmak istendiği takdirde,
aynı usul ve esaslar dâhilinde, bu bölümde belirtilen şartların yerine getirilmesi
kaydıyla şube için ayrıca yetki belgesi düzenlenir.
(2) Bu Yönetmelikteki şartları
yerine getirmeyen eğitim kurumlarına yetki belgesi düzenlenemez.
(3) Eğitim kurumları, Genel
Müdürlükçe düzenlenen yetki belgesini almadıkça eğitim için katılımcı kaydı yapamaz
ve eğitime başlayamazlar.
(4) Eğitim kurumları, aşağıda
belirtilen hususlara uymak zorundadırlar:
a) İsim ve unvanlar Türkçe olarak
tescil ettirilir, tabela ve basılı evrak, broşür, afiş ve internet ile diğer
dijital ortamlarda herhangi bir amaçla kullanılan her türlü yazılı ve görsel
dokümanda sadece yetki belgesinde belirtilen isim ve unvanlar yazılır. İsim ve
unvanların incelenmesinde Türk Dil Kurumunca yayınlanan Büyük Türkçe Sözlük
esas alınır ve kısaltmalar isim ve unvan olarak kullanılamaz.
b) Özel kuruluşlar tarafından,
kamu kurum ve kuruluşlarına ait olan isimler ticari isim olarak kullanılamaz.
c) Eğitim Kurumu yetki belgeleri
en geç beş yılda bir defa Bakanlığa vize ettirilir.
(5) Eğitim kurumlarında, eğitici
olarak, sadece bu Yönetmelikte belirtilen eğitici belgesine sahip olanlar görev
alabilirler.
Eğitim kurumlarının belgelendirilmesi ve vize işlemleri
MADDE 20 – (1) Belge
almak veya vize işlemlerini yaptırmak isteyen kurumların;
a) Bu Yönetmeliğin ilgili
hükümlerine uygunluk sağlamaları,
b) Bakanlıkça belirlenen belge
veya vize ücretini ödemeleri,
gereklidir.
(2) Yetkilendirilen kurumlar beş
yılın tamamlanmasına en fazla altmış, en az kırk beş gün kala vize işlemleri
için Genel Müdürlüğe müracaat eder. Eksikliği bulunmayan kurumların vize işlemleri,
vize süresinin bitiminden önce Genel Müdürlükçe sonuçlandırılır. Yukarıda
belirtilen süreler içinde müracaat etmeyen ve vize süresi sona erdikten sonra
vize işlemlerini tamamlamamış olanların yetki belgelerinin geçerliliği 6 ay
süreyle askıya alınır. Bu 6 aylık süre boyunca vize işleminin tamamlanmaması
durumunda yetki belgesi Genel Müdürlükçe doğrudan iptal edilir.
(3) Eğitim kurumları, herhangi
bir sebeple faaliyetlerini bırakmaları halinde otuz gün içinde yetki
belgelerinin asıllarını Genel Müdürlüğe iade ederler.
(4) Belgelendirme ve vize
aşamasında gerçeğe aykırı belge ibraz ettiği veya beyanda bulunduğu sonradan
tespit edilenlere ait belgeler Genel Müdürlükçe iptal edilir ve yetkili yargı
mercilerine suç duyurusunda bulunulur.
Eğitim kurumlarının görev, yetki ve sorumlulukları
MADDE 21 – (1)
Eğitim kurumları,
a) Eğitim hizmetlerinin bir
kısmını veya tamamını başka bir kişi veya kuruma devredemezler.
b) Yetki aldıkları yerde Genel
Müdürlükçe yetkilendirilmedikleri konularda hizmet veremez ve faaliyette
bulunamazlar.
(2) Eğitim kurumlarında tam veya
kısmi süreli iş sözleşmesi ile görevlendirilen eğiticilerle ilgili sosyal
güvenlik mevzuatından doğan bildirim ve prim ödeme gibi yükümlülüklerin yerine
getirilmesi eğitim kurumlarınca sağlanır.
(3) Yetki belgelerinin, eğitim
kurumu tarafından beş yılda bir vize ettirilmesi zorunludur.
(4) Eğitim kurumlarınca,
görevlendirilen her bir eğitici için bir dosya oluşturulur. Bu dosyada, eğitici
sözleşmesinin bir örneği ile sorumlu müdür tarafından onaylanmış eğitici
belgesi örneği bulundurulur.
(5) Eğitim kurumları, başvuru
esnasında adaylardan katılacakları programın gerektirdiği şartları
karşıladığını gösteren belgeleri istemek ve bu belgelerin sorumlu müdür
tarafından onaylanmış bir örneğini beş yıl süreyle her bir aday için açılan
dosyada saklamak zorundadır.
(6) Tam süreli iş sözleşmesiyle
görevlendirilen eğiticilerden biri, sorumlu müdür olarak atanır.
(7) Eğitim programı süresince
sorumlu müdür kurumda hazır bulunur. Sorumlu müdürün bu süre boyunca kurumda
bulunmadığı durumlarda, tam süreli iş sözleşmesiyle görevlendirilen
eğiticilerden birisinin sorumlu müdüre vekâlet amacıyla kurumda bulunması
sağlanır. Vekâlet eden eğitici, sorumlu müdür tarafından yapılması gereken her
türlü iş ve işlemin yapılmasını sağlar ve görevi süresince Genel Müdürlükçe
sorumlu müdür olarak kabul edilir. Sorumlu müdür veya vekilinin mevzuat
hükümlerine aykırı davranışlarından ve görev ve sorumluluklarını yerine
getirmesinden eğitim kurumu tüzel kişiliği sorumludur.
(8) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Eğitim
kurumunda sorumlu müdür olarak görevlendirilen kişinin değişmesi veya bu
kişinin görevinden ayrılması halinde durum en geç üç gün içinde Genel Müdürlüğe
yazıyla bildirilir. Görevden ayrılan sorumlu müdürün yerine en geç 30 gün
içerisinde yeni sorumlu müdür atanır ve durum Genel Müdürlüğe yazıyla
bildirilir.
(9) Eğitim kurumlarında görev
yapan eğiticilerin işten ayrılması halinde üç işgünü içinde durum İSG-KATİP üzerinden eğitim kurumu tarafından bildirilir. 30 gün
içerisinde tam süreli görevlendirilme zorunluluğu bulunan eğiticilerin yerine
aranan niteliklere sahip personel görevlendirilmesi ve İSG-KATİP
üzerinden Genel Müdürlüğe bildirilmesi zorunludur.
(10) Genel Müdürlüğe bildirilen
eğitici sözleşmeleri, sözleşme hükümlerine aykırı olmayacak şekilde eğitim
kurumlarınca veya eğiticilerce tek taraflı feshedilene kadar, sözleşme
süresince geçerlidir. Süresi dolan sözleşmelerin İSG-KATİP
üzerinden yenilenmesi durumu yazılı bildirim olarak kabul edilir.
(11) Eğiticiler, görev aldıkları
kurumların eğitim programlarında, söz konusu kurumla düzenleyerek Genel
Müdürlüğe bildirilmiş olan sözleşmede belirtilen toplam görev süresinden fazla
görevlendirilemez. Bu hükmün uygulanması eğiticiler tarafından, takibi ise
kurumun sorumlu müdürü tarafından yürütülür.
(12) Eğitim kurumlarınca,
adayların yüz yüze derslere devam durumunu gösteren çizelge EK-5’teki örneğine
uygun şekilde günlük olarak düzenlenir ve ders başlangıcında derslikte hazır
bulundurulur. Her dersin tamamlanmasının ardından, imza çizelgelerinin
devamsızlık nedeniyle boş kalan kısımları dersin eğiticisi tarafından
“KATILMADI” yazılarak doldurulur ve imza altına alınır. (Değişik üçüncü cümle: RG-11/10/2013-28792) Günlük
olarak, programa ait derslerin tamamının bitiminde katılımcı devam çizelgesi
sorumlu müdür tarafından onaylanır. Devam çizelgeleri eğitim kurumlarınca beş
yıl süreyle saklanır ve istenmesi halinde kontrol ve denetime yetkili memurlara
ibraz edilir.
(13) Eğitimi tamamlayan adaylara
eğitim kurumları tarafından, EK-6’ daki örneğine
uygun eğitim katılım belgesi düzenlenir.
(14) Bu Yönetmelikte eğitim
kurumlarınca düzenlenmesi gerektiği belirtilen her türlü belge ve bildirimin
doğruluğundan eğitim kurumları sorumludur.
(15) Bu Yönetmelikte belirtilen
tabela hariç olmak üzere, eğitim kurumunun hiçbir evrak ve dokümanında Bakanlık
logosu veya unvanı kullanılamaz.
Sorumlu müdürün görev ve sorumlulukları
MADDE 22 – (1)
Eğitim kurumu sorumlu müdürünün görev ve sorumlulukları aşağıda belirtilmiştir:
a) Bakanlığa elektronik ortam,
e-posta, yazı veya faks gibi araçlar vasıtasıyla gönderilmesi gereken her türlü
bilgi ve belgeyi hazırlamak ve göndermek.
b) Eğitim programlarının
onaylanmış şekliyle uygulanmasını (Değişik
ibare: RG-11/10/2013-28792) takip etmek.
c) Devam çizelgeleri ile eğitim
katılım belgesinin usulüne uygun şekilde düzenlenmesini sağlamak.
ç) (Ek :RG-11/10/2013-28792) Bu Yönetmelikte
belirtilen diğer görevleri yapmak.
(2) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Eğitim
kurumlarından talep edilen veya eğitim kurumlarınca bildirilen her türlü
belgeye ilişkin iş ve işlemler sorumlu müdür tarafından imzalanarak Genel
Müdürlüğe gönderilir.
Eğitim programları
MADDE 23 – (1) (Değişik:RG-11/10/2013-28792)
Eğitim kurumları eğitime başlayabilmek için; Komisyonca belirlenen müfredat
esas alınarak hazırlanan teorik eğitim programını, eğitim verilecek konulara
uygun en az bir en fazla iki olmak üzere eğiticilerin yedeklerinin de yer
aldığı eğiticiler ile eğitime katılacakların listesini eğitimin başlangıç
tarihinden en az üç iş günü önce Bakanlığa elektronik ortamda bildirirler.
(2) Genel Müdürlükçe onaylanmamış
programlarla eğitime başlanamaz. Onaylanmamış programla eğitime başlanması
halinde doğacak (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) hukuki ve cezai sonuçlardan
eğitim kurumları sorumludur.
(3) Eğitim kurumları, uygulamalı
eğitimin yapılacağı işyerlerinin listesini ve eğitim tarihlerini, teorik
eğitimin tamamlanmasından itibaren en geç 15 gün içinde Genel Müdürlüğe İSG-KATİP üzerinden bildirirler.
(4) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Adaylar,
teorik eğitimde mazeretli veya mazeretsiz en fazla altı ders saati devamsızlık
hakkına sahiptir. Ancak uygulamalı eğitimin tamamına katılım zorunludur.
Katılım zorunluluğuna aykırılığın 5 yıl içerisinde tespiti halinde kişi
hakkında belge düzenlenmiş olsa dahi 32 nci maddenin
ikinci fıkrası hükümleri gereğince belgeleri iptal edilir.
(5) Genel Müdürlükçe onaylanmış
olan eğitim programının hiçbir unsurunda değişiklik yapılamaz. Ancak, zorunlu
bir nedenin varlığı ve bu nedenin geçerli bir belgeye dayandırılarak Bakanlığın
onayının alınması şartıyla eğitim kurumlarınca sadece programda görevli
eğiticilerde değişiklik yapılabilir.
(6) Eğitim programları,
katılımcılar tarafından kolaylıkla görülebilecek şekilde eğitim kurumu
içerisinde ilan edilir.
(7) Uzaktan eğitim tamamlanmadan
yüz yüze eğitim, yüz yüze eğitim tamamlanmadan uygulamalı eğitim başlatılamaz.
Uygulamalı eğitim tamamlanmadan adaylar sınava katılamazlar.
Eğitim programlarına başvuru
MADDE 24 – (1)
Eğitim programlarına katılmak isteyen adaylar eğitim kurumlarına aşağıdaki
belgeler ile başvururlar:
a) Başvuru yapılan eğitim
kurumuna hitaben yazılan, adayın hangi eğitim programına katılacağını belirten
ve T.C. kimlik numarası ile iletişim bilgilerini içeren ıslak imzalı başvuru
yazısı.
b) Adayın katılacağı eğitim
programına uygun alanda lisans eğitimi aldığını gösteren diploma veya geçici
mezuniyet belgesi.
c) (A) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belgesi ve bu belgeyle en az dört yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.
ç) (B) sınıfı iş güvenliği
uzmanlığı eğitim programına katılacaklar için (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belgesi ve bu belgeyle en az üç yıl fiilen görev yaptığını gösteren belgeler.
d) T.C. kimlik numarası yazılı
beyanı.
e) İş güvenliği uzmanlığı ve
diğer sağlık personeli yenileme eğitimlerine katılacaklar için ise geçerli
mevcut belge.
(2) Adayların eğitim
programlarına katılabilmesi için, ilgili eğitim programının başlangıç
tarihinden önce lisans eğitimini tamamlamış ve bu eğitime ilişkin mezuniyet
diploması alabilecek yeterliliğe sahip olmaları gerekmektedir. Bu duruma
ilişkin gerekli inceleme, başvuru yapılan eğitim kurumu tarafından yapılır.
(3) Birinci fıkrada belirtilen
belgelerin aslı ile birlikte örneğinin getirilmesi halinde eğitim kurumları
tarafından tasdiki yapılır. Başvuru sırasında gerçeğe aykırı belge ve beyanda
bulunduğu tespit edilenlerin başvuruları reddedilir. Bu durumun sonradan
tespiti halinde eğitim, sınav ve belgeleri geçersiz sayılır.
(4) Bu Yönetmelikte belirtilen
çalışma sürelerinin tespitinde Sosyal Güvenlik Kurumu kayıtları, diploma veya
mezuniyet belgelerinin doğruluğunun tespitinde Yükseköğretim Kurulu kayıtları
esas alınır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
İş Güvenliği Uzmanları ve Diğer Sağlık Personelinin Eğitimleri ile
Sınavları
İş güvenliği uzmanlarının eğitimleri
MADDE 25 – (1) İş
güvenliği uzmanlarının eğitim programları teorik ve uygulamalı olmak üzere iki
bölümden oluşur ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin
nitelikleri (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Komisyon tarafından belirlenir.
Eğitim programının süresi, teorik kısmı 180 saatten, uygulama kısmı 40 saatten
ve toplamda 220 saatten az olamaz ve bu kısımlar ancak tek bir program
dâhilinde uygulanabilir. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile
verilebilir. Uygulamalı eğitimler, iş güvenliği uzmanları için en az bir iş
güvenliği uzmanının görevlendirilmiş olduğu işyerlerinde yapılır.
Diğer sağlık personelinin eğitimleri
MADDE 26 – (1) Diğer
sağlık personelinin eğitim programları uzaktan ve yüz yüze eğitim şeklinde
uygulanır ve programın içeriği ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792)
Komisyon tarafından belirlenir. Eğitim programının süresi 90 saatten
az olamaz. Teorik eğitimin en fazla yarısı uzaktan eğitim ile verilebilir.
Yenileme eğitimleri
MADDE 27 – (1) İş
güvenliği uzmanı ve diğer sağlık personeli belgesi sahibi olan kişilerin,
belgelerini aldıkları tarihten itibaren beş yıllık aralıklarla eğitim kurumları
tarafından düzenlenecek yenileme eğitim programlarına katılması zorunludur.
(2) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Yenileme
eğitim programlarının süresi iş güvenliği uzmanlığı belgesi sahibi olanlar için
30 saatten az, diğer sağlık personeli belgesi sahibi olanlar için 18 saatten az
olamaz. Bu programlar, yüz yüze eğitim şeklinde uygulanır ve programın içeriği
ile programda görevli eğiticilerin nitelikleri Komisyonca belirlenir.
(3) (C) sınıfı belge sahiplerinin
(B) sınıfı, (B) sınıfı belge sahiplerinin ise (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
temel eğitim programına katılmış olmaları durumunda, alınan bu eğitimler
kişinin mevcut belgesiyle ilgili yenileme eğitiminden sayılır.
(4) (Ek: RG-11/10/2013-28792) Yenileme
eğitiminin tamamına katılım zorunludur. Katılım zorunluluğuna aykırılığın
tespiti halinde kişi hakkında vize işlemi tamamlanmış olsa dahi belgesi
geçersiz sayılarak vize işlemi iptal edilir.
Sınavlar
MADDE 28 – (1)
Eğitim programlarını tamamlayan adayların sınavları (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça yapılır veya yaptırılır.
(2) Adaylar, en son katıldıkları
eğitimin tarihinden itibaren üç yıl içinde (Mülga
ibare: RG-11/10/2013-28792) (…) ilgili sınavlara
katılabilir. Bu sınavlarda başarılı olamayan veya eğitimin tarihinden itibaren
üç yıl içinde sınava katılmayan adaylar yeniden eğitim programına katılmak
zorundadır.
(3) (Değişik birinci cümle: RG-11/10/2013-28792) Bu
Yönetmeliğin 8 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin ikinci alt bendi
uyarınca eğitim alma şartı aranmaksızın sınavlara katılım hakkı tanınanlar, bu
haklarını en fazla iki defada kullanabilirler. Bu kişilerin sınavlarda iki defa
başarısız olması durumunda, ilgili eğitim programını tamamlamak şartıyla
sınavlara katılabilirler.
(4) Sınavlarda 100 puan üzerinden
en az 70 puan alan adaylar başarılı sayılır, sınav sonuçlarına itirazlar sınavı
düzenleyen kurum tarafından sonuçlandırılır.
ALTINCI BÖLÜM
Eğiticiler ve Belgelendirme
İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi
MADDE 29 – (1) (Değişik:RG-11/10/2013-28792)
İşyeri hekimliği
ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi:
a) Pedagojik formasyona veya eğiticilerin eğitimi belgesine sahip olan;
1) En az beş yıl
(A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı yaptığını belgeleyen (A) sınıfı iş güvenliği
uzmanlarına,
2) En az on yıllık
mesleki tecrübeye sahip olup iş sağlığı ve güvenliği veya iş güvenliği
programında doktora yapmış mühendis, mimar veya teknik elemanlara,
3) Genel Müdürlük ve
bağlı birimlerinde uzman yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış iş
sağlığı ve güvenliği uzmanları, en az on yıl görev yapmış mühendislik, mimarlık
eğitimi veren fakülte mezunları ile teknik elemanlara,
4) Bakanlık ve
ilgili kuruluşlarında müfettiş yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev
yapmış müfettişlere,
5) Uzman
yardımcılığı süresi dâhil en az on yıl görev yapmış çalışma ve sosyal güvenlik
eğitim uzmanlarına,
b) Bakanlıkça ilan
edilen eğitim programlarına uygun olarak üniversitelerde en az dört yarıyıl
ders veren mühendis, mimar, fizikçi, kimyager, biyolog, teknik öğretmen,
hukukçu ve hekimler ile bu alanlarda lisansüstü eğitim almış olan öğretim
üyelerinden Komisyonca belirlenen eğitim müfredatına uygun ders verdiğini
belgeleyen ve Bakanlıkça belgeleri uygun görülenlere
EK-7’deki örneğine
uygun olarak düzenlenir.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında
işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi sahibi olanlar,
işyeri hekimliği, iş güvenliği uzmanlığı ve diğer sağlık personeli eğitim
programları ile bu programlara ilişkin yenileme eğitimlerinde (Mülga ibare: RG-11/10/2013-28792)
(…) belirlenecek müfredatta yer alan şartlara uygunluk sağlanması şartıyla
görev alabilir.
Eğiticilerin görev ve sorumlulukları
MADDE 30 – (1) (Değişik:RG-11/10/2013-28792)
İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğiticisi, müfredatta belirtilen
konu içeriklerinin tamamının derslerde ele alınmasını ve öğrenim hedeflerine
ulaşılmasını sağlar. Müfredatta ve Yönetmelikte belirtilen diğer görevleri
yapar.
(2) Eğitim kurumlarında görevli
olan işyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğiticileri, Bakanlığa
bildirilen sözleşmelerde belirtilen sürelerden fazla görev alamaz.
(3) Eğitim kurumunda tam süreli
olarak görevlendirilen eğiticiler, işyerlerinde iş güvenliği uzmanı veya işyeri
hekimi unvanıyla veya başka bir eğitim kurumunda eğitici unvanıyla görev
alamaz.
Eğiticilerin belgelendirilmesi
MADDE 31 – (1)
İşyeri hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi alma niteliklerine
haiz olup; bu belgeyi almak isteyenlerin başvurularının değerlendirilebilmesi
amacıyla;
a) Geçerli (A) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar için; bu belge ile pedagojik formasyon veya eğiticilerin eğitimi belgesini ve (A) sınıfı
iş güvenliği uzmanı olarak en az beş yıl çalıştığını gösteren belgeyi,
b) (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça ilan edilen eğitim programlarına uygun
alanlarda üniversitelerde ders vermiş olanlar için; 29 uncu maddede belirtilen
unvanları haiz olduklarını gösteren lisans diplomaları ve (Değişik ibare: RG-11/10/2013-28792) Bakanlıkça ilan edilen eğitim programlarına uygun
alanlarda en az dört yarıyıl ders verdiklerini gösteren rektör onayını içeren
resmi yazıların asıllarını,
c) Birinci fıkranın (a) ve (b)
bentlerinde belirtilenler dışında kalanlar için ise 29 uncu maddede belirtilen
nitelikleri haiz olduklarını gösteren belgeleri ve Bakanlıkça belirlenen belge
bedelinin ödendiğini gösteren belgeyi, Genel Müdürlüğe hitaben yazılmış dilekçe
ekinde şahsen veya posta yoluyla Genel Müdürlüğe teslim etmesi gerekmektedir.
(2) Bu madde uyarınca ibraz
edilmesi gereken belgelerin aslı ile birlikte bir örneğinin getirilmesi halinde
Genel Müdürlükçe tasdiki yapılır ve şahsen ibraz edilmesi gereken belgelerin
doğruluğundan belge sahipleri sorumludur.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Genel Müdürlüğün görev, yetki ve sorumlulukları ile denetim
(Değişik madde başlığı: RG-11/10/2013-28792)
MADDE 32 – (1) Genel
Müdürlük eğitimlerin etkin ve verimli bir şekilde verilip verilmediğinin izlenmesi
amacıyla kendi görev ve yetki alanına giren konularda eğitim kurumlarını,
eğiticileri ve sorumlu müdürleri, yetki alınan mekânı, İSG-KATİP
ile diğer elektronik sistemler veya evrak üzerinden kontrol eder ve denetler.
(2) Yetkilendirme ve belgelendirme
aşamalarında gerçeğe aykırı belge ibraz edildiği veya beyanda bulunulduğunun bu
aşamalarda veya daha sonradan tespiti halinde düzenlenen belgeler Genel
Müdürlükçe doğrudan iptal edilir.
(3) Eğitim kurumlarınca yürütülen
her türlü iş ve işleme ilişkin takip, kontrol, izleme, onay verme, başvuru alma
gibi faaliyetler, yazılı olarak gerçekleştirilebileceği gibi, elektronik
sistemler vasıtasıyla da yürütülebilir. Bu konuda düzenleme yapmaya Genel
Müdürlük yetkilidir.
(4) Belgesinin geçerliliği askıya
alınanlar ve doğrudan iptal edilenlere Genel Müdürlükçe yazılı bildirim yapılır
ve Genel Müdürlük internet sayfasında ilan edilir. Belgesinin geçerliliği
askıya alınan kişi ve kurumların belgelerini tekrar kullanabilmeleri için Genel
Müdürlük onayının alınması zorunludur.
(5) Bu Yönetmelik uyarınca kişi
ve kurumlara uygulanan ihtar puanlarına ilişkin itirazlar, ihtar puanının
tebliğ tarihinden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel Müdürlüğe yapılır. Bu
süreden sonra yapılacak itirazlar dikkate alınmaz.
(6) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Eğitim
kurumlarında görev alan eğiticilerin listesi Genel Müdürlükçe Sosyal Güvenlik
Kurumuna İSG-KATİP üzerinden bildirilir.
(7) (Ek:RG-11/10/2013-28792)
Eğitim kurumlarının ilk başvuru incelemesi ve işleyiş denetimi Genel Müdürlük
tarafından, katılımcıların devam durumlarının ve eğitici uygunluğunun denetimi
ise Genel Müdürlük personeli ile Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslar
çerçevesinde Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri bünyesinde görev yapan Sosyal
Güvenlik Denetmenleri tarafından yapılır. Yapılan tespitler Genel Müdürlüğe
bildirilir.
İhlaller ve ihtar puanı uygulanması
MADDE 33 – (1) 29
uncu maddede yer alan yetki belgesinin geçerliliğinin doğrudan iptalini
gerektiren durumların dışındaki ihlallerde, EK-8 ve EK-9’da belirtilen ihtar
puanları uygulanır.
(2) Bir takvim yılı içinde hafif
ihlallerin ihtar puanlarının toplamının 30’a, orta ihlallerin ihtar puanlarının
toplamının 60’a ulaşması durumunda kişi ve kurumların o yıl içinde
işleyecekleri diğer hafif ve orta ihlaller bir üst derecenin tavan puanı esas
alınarak uygulanır.
(3) Beş yıllık sürenin sonunda
vize işlemini tamamlayan kişi ve kurumların; uygulanmasının üzerinden en az bir
yıl geçmiş olan tüm ihtar puanları silinir.
Yetkilerin askıya alınması ve iptali
MADDE 34 – (1) Bu
Yönetmelik uyarınca yetkilendirilen veya belgelendirilen kişi ve kurumların
belgelerinin geçerliliği;
a) İhtar puanları toplamının,
kişiler için 100, kurumlar için 200 puana ulaşması,
b) Denetim veya kontrollerde
tespit edilen noksanlıkların giderilmesi için verilen en fazla otuz günlük süre
sonunda noksanlıkların devam etmesi,
hallerinden birinin gerçekleşmesi durumunda
altı ay süreyle askıya alınır.
(2) Yetki belgelerinin
geçerliliğinin altı ay süreyle askıya alınması işlemini gerektiren durumların bir
vize süresi içinde tekrarı halinde bir yıl süreyle yetki belgesinin geçerliliği
askıya alınır.
(3) Yetki belgelerinin
geçerliliği askıya alınan kişi ve kurumlar askıya alınma süresince bu
Yönetmelik kapsamındaki yetkilerini kullanamazlar. (Değişik ikinci cümle: RG-11/10/2013-28792) Ancak,
yetki belgesinin geçerliliği askıya alınan veya belgesi doğrudan iptal edilen
eğitim kurumunun faaliyeti onaylı programlar bitinceye kadar devam eder. Askıya
alınma süresi, programın bitiminde başlar. Yetki (Değişik ibare:RG-31/1/2013-28545) belgesinin
geçerliliği askıya alınan veya doğrudan iptal edilen kurumlar taahhüt
ettikleri hizmetleri herhangi bir ek ücret talep etmeden bir başka eğitim
kurumundan temin etmek zorundadırlar.
(4) Yetki belgesinin
geçerliliğinin askıya alınması veya doğrudan iptali durumunda önceden yapılan
aday kayıt işlemlerinden doğan hukuki sonuçlardan iptal edilen veya geçerliliği
askıya alınan yetki belgesi sahipleri sorumludur.
(5) Bu Yönetmelik uyarınca
yetkilendirilen kişi ve kurumların yetki belgeleri;
a) Bakanlıkça belirlenen esaslara
aykırı şekilde şube açmaları, yetki aldığı adres veya il sınırları dışında
hizmet vermeleri,
b) Sunmakla yükümlü oldukları
hizmetlerin tamamını veya bir kısmını devretmeleri,
c) Bir vize döneminde üçüncü defa
yetki belgelerinin geçerliliğinin askıya alınmasını gerektiren şartların
oluşması,
ç) (Değişik:RG-11/10/2013-28792) Yetki
belgesinin amacı dışında kullanıldığının veya yetki aldıkları adreste Genel
Müdürlükçe yetkilendirilmedikleri konularda hizmet verdiği veya faaliyette
bulunduğunun tespiti,
d) Belgesi askıda olan kişi ve
kurumların bu süre içinde faaliyetleri ile ilgili sözleşme yaptıklarının veya
hizmet vermelerinin tespiti,
hallerinden birinin varlığı halinde doğrudan
iptal edilir.
(6) Bakanlığa bildirilen sözleşme
veya eğitim katılım belgesi gibi her türlü evrakta gerçeğe aykırı beyan veya
imzanın tespit edilmesi halinde, eğitim kurumunun yetki belgesi doğrudan iptal
edilir, sorumlu müdürün eğitici belgesinin geçerliliği ise 1 yıl süreyle askıya
alınır. Aynı tespitte eğiticilerin kusurunun olması halinde, kusuru olan
eğiticinin belgesinin geçerliliği 1 yıl süreyle askıya alınır.
(7) Belgesi iptal edilen işyeri
hekimliği ve iş güvenliği uzmanlığı eğitici belgesi sahiplerinin iptal tarihinden
itibaren iki yıl içerisinde yaptığı başvurular, iki yılın tamamlanmasına kadar
askıya alınır.
(8) Yetki belgesi iptal edilen
eğitim kurumları ve bu kurumlarda kurucu veya ortak olanların iptal tarihinden
itibaren üç yıl içerisinde yaptığı başvurular, üç yılın tamamlanmasına kadar
askıya alınır. Bahsi geçen kurucu veya ortakların yetkili bir eğitim kurumuna
ortak olmaları halinde, bu kurumun yetki belgesi birinci cümlede belirtilen
sürenin sonuna kadar askıya alınır.
Mesleki bağımsızlık ve etik ilkeler
MADDE 35 – (1) İş
sağlığı ve güvenliği hizmetleri ve bu Yönetmelik kapsamındaki eğitimlerde
görevlendirilenler;
a) Sağlık ve güvenlik riskleri
konusunda, işveren ve çalışanlara önerilerde bulunurken hiçbir etki altında
kalmazlar.
b) Hizmet sundukları kişilerle
güven, gizlilik ve eşitliğe dayanan bir ilişki kurar ve ayrım gözetmeksizin
tümünü eşit olarak değerlendirirler.
c) Çalışma ortamı ve koşullarının
düzenlenmesinde, kendi aralarında, yönetici ve çalışanlarla iletişime açık ve
işbirliği içerisinde hareket ederler.
(2) Mesleki bağımsızlığın
sonuçları hiçbir şekilde iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinde
görevlendirilenlerin aleyhine kullanılamaz ve yapılan sözleşmelere mesleki
anlamda bağımsız çalışmayı kısıtlayabilecek şartlar konulamaz.
(3) İş sağlığı ve güvenliği
hizmetleri ile bu Yönetmelik kapsamındaki eğitimlerde görevlendirilenlerin hak
ve yetkileri, görevlerini yerine getirmeleri nedeniyle kısıtlanamaz. Bu
kişiler, görevlerini ve uzmanlık bilgilerini mesleğin gerektirdiği etik ilkeler
ve mesleki bağımsızlık içerisinde sürdürür.
Yürürlükten kaldırılan yönetmelik
MADDE 36 – (1) 27/11/2010 tarihli ve 27768 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan İş Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri
Hakkındaki Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır.
Mevcut eğitim kurumlarının durumu
GEÇİCİ MADDE 1 – (1) Mevcut eğitim kurumlarının onaylanmış yerleşim planında
değişiklik olması halinde, fiziki şartların bu Yönetmelik hükümlerine uygun
olması şartı aranır.
(2) Mevcut eğitim kurumları bu
Yönetmeliğin yayımlanmasından itibaren altı ay içerisinde EK-2’deki örneğine
uygun tabelayı, kurumun bulunduğu binanın girişine veya kurumun girişine
asarlar. Bu yükümlülüğü gerekli süre içerisinde yerine getirmeyen kurumların
belgesi doğrudan iptal edilir.
Sınıflar arası yükselme
GEÇİCİ MADDE 2 – (Ek: RG-31/1/2013-28545)(1)
(Başlığıyla birlikte değişik: RG-11/10/2013-28792)
(1) (C) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlardan;
a) Başvurdukları
tarihte adlarına 1500 gün prim ödenenler, (B) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belge sınavına,
b) Başvurdukları
tarihte adlarına 3000 gün prim ödenenler, (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belge sınavına,
girmeye hak kazanırlar.
(2) (B) sınıfı iş
güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlardan;
a) Başvurdukları
tarihte adlarına 1800 gün prim ödenenler, (A) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı
belge sınavına,
girmeye hak kazanırlar.
(3) Birinci ve
ikinci fıkrada sayılanlar Kanunun Geçici 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının yürürlüğe
girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde düzenlenecek sınavlara iki defaya
mahsus girme hakkı kazanırlar. Başvuruda istenecek belgeler Bakanlıkça ilan
edilir.
(4) Birinci ve
ikinci fıkrada sayılanlar, yapılacak sınavda başarılı olamadıkları takdirde
sahip oldukları belge ile çalışmaya devam ederler.
Sınav hakkı
GEÇİCİ MADDE 3 – (Ek: RG-11/10/2013-28792)
(1) 15/8/2009 tarihinden sonra Bakanlıkça yetkilendirilmiş
eğitim kurumlarından eğitim alıp sınav hakkını kaybedenler, bu maddenin yayım tarihi
itibariyle 1 yıl içinde ilgili sınavlara katılabilirler.
Eğitim kurumlarını uyumlaştırma
GEÇİCİ MADDE 4 – (Ek: RG-11/10/2013-28792)
(1) Bu maddenin
yürürlüğe girdiği tarihten önce kurulan eğitim kurumları üç ay içinde 18 inci
maddede belirtilen eksikliklerini tamamlarlar.
Yürürlük
MADDE 37 – (1) Bu
Yönetmelik 30/12/2012 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 38 – (1) Bu
Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütür.
___________
(1) Bu değişiklik yayımı tarihinden
iki ay sonra yürürlüğe girer.
(2) 11/10/2013
tarihli ve 28792 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş
Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2 nci
maddesi ile bu maddenin birinci fıkrasının (f)
bendinden sonra gelmek üzere (g) ve (ğ) bentleri eklenmiş, müteakip
bentler buna göre teselsül ettirilmiştir.
(3) 11/10/2013
tarihli ve 28792 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İş
Güvenliği Uzmanlarının Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında
Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3 üncü maddesi ile bu
maddenin birinci fıkrasının (b) bendi yürürlükten kaldırılmış ve (c) bendi
teselsül ettirilmiştir.
|
|
Yönetmeliğin Yayımlandığı Resmî Gazete’nin
|
|
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
|
29/12/2012
|
28512
|
|
|
Yönetmelikte Değişiklik Yapan Yönetmeliklerin Yayımlandığı Resmî
Gazetelerin
|
||
|
Tarihi
|
Sayısı
|
|
|
1.
|
31/1/2013
|
28545
|
|
2.
|
11/10/2013
|
28792
|
Sayfa
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder